Historia Instytutu

21 ważnych dat w 50-letniej historii Instytutu Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera Polskiej Akademii Nauk

  • 1968 W miejsce istniejącego wcześniej Zakładu Fizykochemii Zjawisk Powierzchniowych Instytutu Chemii Fizycznej PAN, kierowanego przez prof. Bogdana Kamieńskiego, Prezydium Polskiej Akademii Nauk powołuje samodzielny Zakładu Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN. Kierownikiem Zakładu zostaje Jerzy Haber, docent Akademii Górniczo-Hutniczej. W tym samym roku otrzymuje profesurę, otwierając długi poczet profesorów w placówce. Profesor jest autorem koncepcji Zakładu jako platformy dla wymiany myśli i badań w obszarze całej chemii fizycznej granic międzyfazowych: gaz–ciało stałe, gaz–ciecz oraz ciecz–ciało stałe. Zakład zaczyna skromnie od 28 pracowników (w tym pięciu pracujących w dziedzinie katalizy) oraz kilku pomieszczeń użyczonych przez Instytut Chemii UJ i Akademię Górniczo-Hutniczą.

  • 1971 Ukazuje się pierwsza publikacja pracowników Zakładu w Journal of Catalysis, dotycząca preparatyki molibdenianów bizmutu.

  • 1972  Rozpoczyna się budowa parterowego pawilonu w Krakowie-Chełmie, pierwszej jeszcze prowizorycznej siedziby Zakładu, w której placówka działa aż do końca lat dziewięćdziesiątych.

  • 1973 Znów w Journal of Catalysis ukazuje się zarys dwucentrowego mechanizmu utleniania olefin, najważniejsze osiągnięcie w obszarze katalizy heterogennej w okresie pierwszych pięciu lat działania nowej placówki.

  • 1974 Kupujemy pierwszy spektroskop fotoelektronów ESCA – symbol początków fizyki powierzchni w placówce.

  • 1975 W Zakładzie rozpoczynają się badania teoretyczne we współpracy z Katedrą Chemii Teoretycznej UJ. W Journal of Molecular Catalysis ukazuje się pierwsza publikacja opisująca rozkład ładunków i konfigurację elektronową kompleksu Π-allilu z jonami metali w strukturach tlenkowych.

  • 1978  Prezydium Polskiej Akademii Nauk powołuje Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN przez przekształcenie dotychczasowego Zakładu. Nowo powołany Instytut ma drugiego profesora, prof. Andrzeja Pomianowskiego, kierującego badaniami w dziedzinie fizykochemii zjawisk na granicach międzyfazowych: ciecz–gaz, ciecz–ciało stałe.

  • 1979  Profesorowie Haber i Bielański publikują Oxygen in catalysis on transition-metal oxides w Catalysis Reviews. Jest to najbardziej cytowana praca w całej dotychczasowej historii Instytutu.

  • 1991 Instytut uzyskuje uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk chemicznych. Pierwszy w swojej historii stopień doktora Instytut nadaje w 1994 roku Renacie Tokarz na podstawie rozprawy Kwantowo-chemiczny opis procesu utleniania węglowodorów na powierzchni tlenku wanadu.

  • 1998–1999  Z obchodami 30-lecia Instytutu zbiega się przełomowe wydarzenie. 28 września zostaje wmurowany akt erekcyjny nowego gmachu naszej placówki w Krakowie-Chełmie. Jego uroczyste poświęcenie przez księdza biskupa Tadeusza Pieronka odbywa się w listopadzie 1999 roku.

  • 2000 Instytut uzyskuje uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk chemicznych. Pierwszy w swojej historii stopnień doktora habilitowanego Instytut nadaje w 2004 roku Mirosławowi Derewińskiemu na podstawie rozprawy Fizykochemia procesów otrzymywania katalizatorów i adsorbentów zeolitowych o określonych właściwościach.

  • 2000 W Instytucie powstają Międzynarodowe Studia Doktoranckie.

  • 2002 Rozpoczyna się realizacja pierwszego projektu badawczego Unii Europejskiej. Instytutowa grupa badań nad zabytkami przez trzy lata monitoruje  odkształcenia średniowiecznego ołtarza w Rocca Pietore we włoskich Dolomitach za pomocą czujników optycznych i akustycznych.

  • 2002   Instytut uzyskuje od Komisji Europejskiej status Centrum Doskonałości CatColl w zakresie badań nad katalizą molekularną i chemią materii miękkiej.

  • 2002 Dyrektorem Instytutu zostaje prof. Małgorzata Witko, która kontynuuje swoją misję do dziś.

  • 2007 Publikacja pracownika Instytutu po raz pierwszy pojawia się w Nature: prof. Tomasz Borowski wraz z badaczami z Oksfordu opisuje struktury krystaliczne demetylazy histonowej.

  • 2010 Na początku roku nadchodzi smutna wiadomość: nie żyje założyciel i wieloletni dyrektor Instytutu prof. Jerzy Haber. W kwietniu tego samego roku Instytut nazwano imieniem Profesora.

  • 2012 Na okres pięciu lat Instytut otrzymuje zaszczytny status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego KNOW w zakresie nauk fizycznych w ramach Krakowskiego Konsorcjum Naukowego im. Mariana Smoluchowskiego.

  • 2015  Współpraca Instytutu z Narodowym Centrum Promieniowania Synchrotronowego Solaris doprowadza do uruchomienia foto-elektronowego mikroskopu PEEM do obrazowania powierzchni z przestrzenną zdolnością rozdzielczą kilkudziesięciu nanometrów oraz czułością pierwiastkową, chemiczną i magnetyczną.

  • 2016 Europejska sieć EURAXESS, wspierająca międzynarodową mobilność naukowców, nadaje Instytutowi status HR Excellence in Research, w uznaniu dbałości o warunki rekrutacji i pracy sprzyjające rozwojowi zawodowemu pracowników. Z kolei Europejska Sieć Tematyczna w obszarze chemii ECTN przyznaje nadawanym przez Instytut stopniom doktorskim europejski certyfikat Chemistry Doctorate Eurolabel.

  • 2018 Instytut uroczyście obchodzi 50-lecie swojego powstania i działalności.