Profil pracownika

Dr hab. Łukasz Bratasz prof. IKiFP PAN

Pracownik IKiFP PAN od: 2002

profesor IKiFP

Pokój: 101

Telefon: +48 12 6395 119

E-mail: ncbratas(at)cyf-kr.edu.pl

Tematyka badawcza:

Badania wspierające ochronę i zarządznie dzidzictwem kultury, analiza zagrożeń obiektów dzidzictwa spowodowana oddziaływaniem ze środowiskiem, nieinwazyjne metody badania dził sztuki, komputerowe modelowanie zagrożeń, prewencja konserwatorska, analiza ryzyka, energooszczędne zarządznie środowiskiem w muzeach i archiwach.

Metodyka:

• monitoring paremetrów środowiskowych w muzeach i archiwach
• izotermy sorbcji materiłów zabytkowych
• własności mechaniczne matriałów zabytkowych
• komputerowe modelowanie zagrożeń
• emisja akustyczna
• wibrometria laserowa
• optymalizacja zużycia energii
• analiza ryzyka dla zbiorów

Dalsze informacje:

Przebieg pracy zawodowej
1996 - 1997 asystent w Zakładzie Optyki Atomowej, Instytutu Fizyki, Uniwersytetu Jagiellońskiego
1997 - 2002 studia doktoranckie w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
1999 sześciomiesięczne stypendium w National Institute of Standards and Technology, Gaithersburg, USA
2002 - 2004 asystent w Instytucie Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera, Polskiej Akademii Nauk
2005 miesięczny pobyt badawczy na Uniwersytecie w Eindhoven
od 2004 adiunkt w Instytucie Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera, Polskiej Akademii Nauk
2007 - 2013 główny specjalista w Muzeum Narodowym w Krakowie
2013 - 2018 kierownik laboratorium fizykochemicznego Muzeum Narodowego w Krakowie
2015 - 2018 kierownik Laboratorium Konserwacji Zrównoważonej, Instytut Ochrony Dziedzictwa Kulturowego, Uniwersytet Yale

Działalność organizacyjna na rzecz dyscypliny
• Członek Rzeczywisty Międzynarodowego Instytutu Konserwacji Zabytków i Dzieł Sztuki - od 2017
• Editor Studies in Conservation, czasopisma Międzynarodowego Instytutu Konserwacji Zabytków i Dzieł Sztuki
• Ewaluator rozdziału “Muzea, Galerie, Archiwa i Biblioteki’ Amerykańskiego Stowarzyszenia Inżynierów Chłodnictwa, Ogrzewnictwa i Klimatyzacji.
• Przewodniczący Komitetu Technicznego 311 „Konserwacja Dziedzictwa Kultury”, Polski Komitet Normalizacyjny PKN w latach 2011-2015
• Ekspert Komitetu Technicznego 346 „Konserwacja Dziedzictwa Kultury”, Europejski Komitet Normalizacyjny CEN
• Członek Rady Naukowej Muzeum Narodowego w Krakowie
• Członek Komitetu Naukowego Wspólnej Inicjatywy Badawczej Rady Europy – „Wyzwanie dla dziedzictwa kultury: zapewnienie ochrony w odpowiedzi na kluczowe zmiany w Europie w kontekście globalnym”
• Członek Zespołu Ekspertów Rady Nauk o Sztuce i Nauk Humanistycznych Wielkiej Brytanii (Art and Humanities Research Council, UK) w latach 2010 - 2012
• Członek Komitetu Konserwacji Międzynarodowej Rady Muzeów - ICOM, Grupa Robocza „Konserwacja prewencyjna”

Nagrody i wyróżnienia
• Nagroda Uniwersytetu Yale za szczególne osiągnięcia w dziedzinie zrównoważonego rozwoju.
• I Nagroda Unii Europejskiej w dziedzinie dziedzictwa kultury / Nagroda Europa Nostra 2009, kategoria 2 – badania, dla projektu NOAH”S ARK

Zrealizowane projekty aplikacyjne i ekspertyzy w obiektach zabytkowych
1. Monitorowanie mikroklimatu w celu opracowanie koncepcji ochrony podziemnej przestrzeni ekspozycyjnej w kolegiacie w Wiślicy, zawierającej unikatową rytowaną posadzkę romańską - projekt Światowego Funduszu Ochrony Zabytków z Nowego Jorku, 2002-2003 oraz ponownie 2013-2014.
2. Monitorowanie parametrów mikroklimatycznych w zabytkowym kościele drewnianym w Szalowej w celu określenia wpływu ogrzewania promiennikowego na wnętrze, 2004-2005.
3. Ocena zagrożeń unikatowego obiektu z laki japońskiej – skrzyni rodziny Mazarin, projekt realizowany we współpracy z Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie. Ekspertyza na rzecz Muzeum w ramach wieloletniego programu badań i konserwacji skrzyni, 2005-2008.
4. Monitorowanie mikroklimatu pomieszczeń Pałacu Wielkich Mistrzów, Wielkiego Refektarza i Infirmerii w Muzeum Zamkowym w Malborku w celu diagnozy zagrożeń zbiorów niestabilnością warunków wilgotnościowych, 2006-2008 oraz 2010.
5. Monitorowanie mikroklimatu w kościele o.o. Bernardynów p.w. Zwiastowania NMP w Skępem, w celu określenia optymalnych warunków działania ogrzewania konserwatorskiego, 2006-2008.
6. Mechanizm korozji metalowych sarkofagów królewskich w kryptach Grobów Królewskich Katedry Metropolitalnej na Wawelu; roczne monitorowanie warunków mikroklimatycznych w celu określenia zagrożeń i strategii ochrony, 2007-2008.
7. Analiza warunków przechowywania zbiorów Arrasów Wawelskich dla Zamku Królewskiego na Wawelu 2008-2009 oraz 2012-2013.
8. Opinia dotycząca systemu grzewczego w Słuczewie dla Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków 2011.
9. Biały Dom w zespole pałacowo-ogrodowym Łazienek Królewskich w Warszawie - badania, diagnoza, propozycje postępowania konserwatorskiego, 2011.
10. Opinia dotycząca systemu grzewczego w Strzelcach dla Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
11. Monitorowanie mikroklimatu w grocie św. Pawła w Efezie, Turcja, (2005-2008) i opracowanie koncepcji ograniczenia kondensacji wody na znajdujących się w jej wnętrzach wczesnochrześcijańskich freskach. Ekspertyza na rzecz Austriackiej Misji Archeologicznej w Efezie.
12. Opinia „Szkodliwość używania lamp błyskowych dla obiektów wrażliwych na fotodegradację” dla Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów
13. Monitorowanie mikroklimatu i warunków ekspozycyjnych w pomieszczeniach Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie w celu analizy zagrożeń i określenia strategii ochrony, 2012-2013.
14. Opracowanie koncepcji I przeprowadzenie badań ‘Damy z Gronostajem’, Leonarda da Vinci w Muzeum Książąt Czartoryskich, kierownik zespołu badawczego (2012).
15. Monitoring rozwoju uszkodzeń obiektów w Galerii Mebli Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie przy użyciu metody emisji akustycznej (2013-2014).
16. Pomiar warunków środowiskowych w kaplicy pod wezwaniem św. Michała i przyległych pomieszczeniach w zamku w Pieskowej Skale, Oddziale Zamku Królewskiego na Wawelu, w celu określenia zagrożeń i strategii ochrony, 2014-2015.
17. Przeprowadzenie kompleksowej analizy ryzyka w Muzeum Narodowym w Krakowie (2012-2015).
18. Opracowanie koncepcji magazynu pasywnego dla Archiwum Narodowego w Krakowie, (2014).
19. Opracowanie koncepcji magazynu pasywnego dla Muzeum Narodowego w Krakowie (2014).
20. Ocena warunków mikroklimatycznych i stabilności tryptyku Hansa Memling ‘Sad ostateczny’ w Muzeum Narodowym w Gdańsku (2014-2015).
21. Opracowanie strategii kontroli klimatu w budynku Starej Zbrojowni Muzeum Wende, Los Angeles (2014).
22. Ocena warunków środowiskowych i zużycia energii w Yale University Art Gallery, New Haven (2015-2016).
23. Ocena warunków środowiskowych, zużycia energii i przeprowadzenie analizy ryzyka w Yale Peabody Museum of Natural History, New Haven (2015-2017).
24. Ocena stabilności deformacji obiektu Marcela Duchampa ‘Little Large Glass’ w Yale University Art Gallery, New Haven (2015-2017).
25. Monitorowanie warunków oświetleniowych i ocean ryzyka uszkodzeń obiektów wrażliwych na działanie światła w Yale Center for British Art, New Haven (2016- ).

2019

  • A. Kupczak, M. Jędrychowski, Ł. Bratasz, M. Łukomski, R. Kozłowski, "Processing relative humidity data using discrete Fourier transform to control strain in art objects", Strain, (2019) 12311-12323

2018

  • A. Kupczak, Ł. Bratasz, J. Kryściak-Czerwenka, R. Kozłowski, "Moisture sorption and diffusion in historical cellulose-based materials", Cellulose, 25:5 (2018) 2873–2884
  • A. Kupczak, M. Jędrychowski, M. Strojecki, L. Krzemień, Ł. Bratasz, M. Łukomski, R. Kozłowski, "HERIe: a web-based decision-supporting tool for assessing risk of physical damage using various failure criteria", Studies in Conservation, 63 (2018) 151-155

2017

  • F. Frasca, A. M. Siani, G.R. Casale, M. Pedone, Ł. Bratasz, M. Strojecki, A. Mleczkowska, "Assessment of indoor climate of Mogiła Abbey in Kraków (Poland) and the application of the analogues method to predict microclimate indoor conditions", Environ Sci Pollut Res, 24 (2017) 13895–13907
  • A. Mleczkowska, M. Strojecki, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, "The effect of ventilation on soiling by particles of outdoor and indoor origin in historical churches", Building Simulation, 10:3 (2017) 383-393

2016

  • A. Mleczkowska, M. Strojecki, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, "Particle penetration and deposition inside historical churches", Building and Environment, 95 (2016) 291-298
  • L. Krzemień, M. Łukomski, Ł. Bratasz, M. Mecklenburg, R. Kozłowski, "Mechanism of craquelure pattern formation on panel paintings", Studies in Conservation, 61:6 (2016) 1-7
  • J. Czop, P. Frączek, J. M. del Hoyo-Meléndez, M. Matosz, M. Obarzanowski, J. Sobczyk, R. Kozłowski, L. Krzemień, M. Łukomski, D. Węgrzynek, P. Wiącek, P. Wróbel, Ł. Bratasz, "Leonardo da Vinci Lady with an Ermine – the latest research into the artist’s painting technique and the state of preservation of the painting", Rozprawy Muzeum Narodowego w Krakowie. Seria Nowa, 8 (2016) 231-259

2015

  • J.M. del Hoyo- Meléndez, P. Świt, M. Matosz, M. Woźniak, A. Klisińska-Kopacz, Ł. Bratasz, "Micro-XRF analysis of silver coins from medieval Poland", Nuclear Instruments and Methods in Physics Research B, 349 (2015) 6-16
  • Ł. Bratasz, M. Łukomski, A. Klisińska‐Kopacz, W. Zawadzki, K. Dzierżęga, M. Bartosik, R. Kozłowski, "Risk of Climate‐Induced Damage in Historic Textiles", Strain, 51(1) (2015) 78-88

2014

  • M. Strojecki, M. Łukomski, L. Krzemien, J. Sobczyk, Ł. Bratasz, "Acoustic emission monitoring of an eighteenth-century wardrobe to support a strategy for indoor climate management", Studies in Conservation, 59 (2014) 225-232
  • J. Sobczyk, P. Frączek, M. Obarzanowski, J. M. del Hoyo-Meléndez, Ł. Bratasz, "Digital radiography (DR) and imaging analysis for evaluating the penetration and distribution of organic substances used in wood conservation", Wood science and technology, 48(5) (2014) 981-994
  • Ł. Bratasz, B. Świątkowska, K. Twardowska, "Jak zorganizować działalność naukową w muzeum?", Muzealnictwo, 55 (2014) 22-27

2013

  • D. Wilk, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, "Shrinkage cracking in Roman cement pastes and mortars", Cem. Concr. Res., 53 (2013) 168-175
  • Ł. Bratasz, "Allowable microclimatic variations for painted wood", Studies in Conservation, 58 (2013) 65-79

2012

  • Ł. Bratasz, I. Harris, Ł. Lasyk, M. Łukomski, R. Kozłowski, "Future Climate-Induced Pressures on Painted Wood", J. Cultural Heritage, 13 (2012) 365-370
  • Ł. Bratasz, A. Kozłowska, R. Kozłowski, "Analysis of Water Adsorption by Wood Using the Guggenheim-Andersen-de Boer Equation", Eur. J. Wood Prod., 70 (2012) 445-451
  • B. Rachwał, Ł. Bratasz, M. Łukomski, R. Kozłowski, "Response of Wood Supports in Panel Paintings Subjected to Changing Climate Conditions", Strain, 48 (2012) 366-374
  • B. Rachwał, Ł. Bratasz, L. Krzemień, M. Łukomski, R. Kozłowski, "Fatigue Damage of the Gesso Layer in Panel Paintings Subjected to Changing Climate Conditions", Strain, 48 (2012) 474-481
  • W. Zawadzki, M. Bartosik, K. Dzierzega, L. Bratasz, M. Lukomski, E. Peacock, "Application of fiber Bragg gratings for strain measurement in historic textiles and paintings on canvas", Opt. Appl., 42 (2012) 503-517

2011

  • Ł. Lasyk, M. Łukomski, Ł. Bratasz, "Simple DSPI for Investigation of Art Objects", Opt. Appl., 41 (2011) 687-700

2010

  • D. Camuffo, E. Pagan, S. Rissanen, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, M. Camuffo, A. della Valle, "An advanced church heating system favourable to artworks: A contribution to European standardisation", J. Cultural Heritage, 11 (2010) 205-219
  • C.Sabbioni, A.Bonazza, P.Messina, M.Cassar, P.Biddulph, N.Blades, P.Brimblecombe, C.Grossi, I.Harris, J.Tidblad, R.Kozłowski, Ł.Bratasz, S.Jakieła, M.Drdacky, J.Blaha, I.Herle J.Lesak, D.Masin, S.Pospisil, Z.Slizokwa, C.Saiz-Jimenez, T.Grontoft, "The Atlas of Climate Change Impact on European Cultural Heritage: Scientific Analysis and Management Strategies", (Eds. C. Sabbioni, P. Brimblecombe, M. Cassar), Anthem Press, London 2010, , 162, [978-92-79-09800-0]
  • Ł.Bratasz, "Acceptable and non-acceptable microclimate variability: the case of wood", In: D.Camuffo, V.Fassina, J.Havermans (Eds) Basic environmental mechanisms affecting cultural heritage. Understanding deterioration mechanisms for conservation purposes. COST Action D42. Nardini Editore, Florencja, (2010) 49-58

2008

  • S. Jakieła, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, "Acoustic Emission for Tracing Fracture Intensity in Lime Wood Due to Climatic Variations", Wood Sci. Technol., 42 (2008) 269-279
  • S. Jakieła, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, "Numerical Modelling of Moisture Movement and Related Stress Field in Lime Wood Subjected to Changing Climate Conditions", Wood Sci. Technol., 42 (2008) 21-37

2007

  • S. Jakieła, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, "Acoustic Emission for Tracing the Evolution of Damage in Wooden objects", Studies in Conservation, 52 (2007) 101-109
  • Ł. Bratasz, R. Kozłowski, D. Camuffo, E. Pagan, "Impact of Indoor Heating on Painted Wood: Monitoring the Altarpiece in the Church of Santa Maria Maddalena in Rocca Pietore, Italy", Studies in Conservation, 52 (2007) 199-210
  • L. Samek, A. De Maeyer-Worobiec, Z. Spólnik, L. Bencs, V. Kontozova, Ł. Bratasz, R. Kozłowski, R. Van Grieken, "The Impact of Electric Overhead Radiant Heating on the Indoor Environment of Historic Churches", J. Cultural Heritage, 8 (2007) 361-369

2005

  • Ł. Bratasz, R. Kozłowski, "Laser Sensors for Continuous in-situ Monitoring of the Dimensional Response of Wooden Objects", Studies in Conservation, 4 (2005)